نوروزبَل (نؤرۊزبل) یکی از آیینهای کهن مردم گیلان، بهویژه مناطق دیلمان و گالشنشین است و در واقع آغاز سال نو در گاهشماری دیلمی/گالشی به شمار میرود؛ بنابراین با نوروزِ اول فروردین تفاوت دارد
🔥 چرا به آن «نوروزبَل» میگویند؟
در گیلکی، «بَل» به معنی شعله یا آتش است؛ بنابراین نوروزبل را میتوان «آتش نوروزی» معنی کرد. مهمترین بخش مراسم، روشن کردن آتش در ارتفاعات و گرد آمدن مردم اطراف آن است.
📅 چه زمانی است؟
آغاز سال دیلمی امروزه معمولاً ۱۷ مرداد در نظر گرفته میشود؛ مراسم در شب پیش از آن یا حوالی این تاریخ برگزار میشود. در برخی منابع و مناطق، بهدلیل تفاوت در شیوه محاسبه کبیسه، بازه ۱۳ تا ۱۷ مرداد هم ذکر شده است.
🏔️ فلسفه جشن چه بوده؟
این جشن ارتباط زیادی با زندگی کشاورزی و دامداری مردم کوهستان داشته است. پایان برداشت محصول، زمان مناسبی برای آغاز سال جدید بوده و آتش روی بلندیها علاوه بر جنبه نمادین، وسیلهای برای اعلام فرارسیدن سال نو به مناطق اطراف بوده است.
در مراسم سنتی:
🔥 آتش بزرگی روشن میکردند.
🎶 موسیقی و آواز گیلکی اجرا میشد.
💃 مردم دور آتش شادی و پایکوبی میکردند.
👕 در برخی روایتها لباسهای کهنه را میسوزاندند؛ نمادی از دور ریختن کهنگی و شروعی تازه.
🌾 برای سال جدید، برکت، محصول خوب و زندگی بهتر آرزو میکردند.
نکته جالب این است که نوروزبل در میانه تابستان برگزار میشود؛ یعنی برای مردم دیلمی، «سال نو» الزاماً با بهار و فروردین شروع نمیشده، بلکه با چرخه زندگی، کشاورزی و دامداری منطقه ارتباط داشته است.
